Książki

    Książkowe wydanie pracy doktorskiej jest opracowaniem składającym się z części biograficznej, omawiającej okres międzywojenny i lata 1957-1968 a także z części poświęconej analizie „śląskich” utworów Zofii Kossak. 
     
    Rozdziały biograficzne noszą następujące tytuły: Dom w Górkach, Wędrówki po Śląsku, Śląsk jako miejsce pracy twórczej w latach 1923 – 1939, Powrót na Śląsk Cieszyński i plany odbudowy domu, Śląsk jako miejsce pracy twórczej w latach 1957 – 1968.
     
    Spośród analizowanych utworów wymienić następujące tytuły: Nieznany kraj, Legnickie Pole, Wielcy i mali, Legenda o świętym Mikołaju z Pierśćca, Gość Oczekiwany, Rok polski, fragmenty Krzyżowców i Szaleńców Bożych.
     
    We wstępie do książki czytamy: „Konieczna jest odpowiedź na pytanie, jak w życiu i twórczości Zofii Kossak następowało „oswajanie nieznanego kraju”, jaki był powód literackiego przetworzenia tak różnorodnych zagadnień związanych ze Śląskiem: od wątków ludowych, przez historyczne, aż do współczesnych problemów nowej małej ojczyzny pisarki. Niewątpliwie istnieje potrzeba znalezienia odpowiedzi na pytanie o to, czy śląskie wątki miały wzbogacić warsztat pisarski autorki Krzyżowców, czy też były raczej hołdem złożonym ziemi, która przygarnęła pisarkę obolałą po dramatycznych wydarzeniach podczas rewolucji na Wschodzie”. 
     
    Na zakończenie sformułowane zostały następujące wnioski: „Zofię Kossak fascynowała historia sarmackiej Polski, średniowieczne dzieje Europy i świata, chrześcijańska koncepcja losu ludzkiego, problem świętości i moralnej odpowiedzialności człowieka za świat. Zauważmy jednak, że pisarka ta nieprzypadkowo zajęła się problemami Śląska. Dlaczego? Z pewnością nie tylko dlatego, aby doskonalić swój warsztat, ani nawet dlatego, aby dać wyraz swojej fascynacji odkrytą dla siebie i stopniowo oswajaną ziemią. Głównym powodem, dla którego pisała o Śląsku, było jej zaangażowanie społeczne i poczucie odpowiedzialności wobec ziemi, na której znalazła dom; chęć spłacenia zaciągniętego długu. Trzeba w tym miejscu wyrazić przypuszczenie, że gdyby los rzucił ją w inny zakątek Polski – postąpiłaby tak samo. Uważała bowiem że „oswoić” znaczy „stworzyć więzy”, ale oswoić znaczy też przyjąć określone zobowiązania. Stajesz się odpowiedzialny na zawsze za to, co oswoiłeś  - powiedział lis do Małego Księcia dodając, że teraz będą się nawzajem potrzebować.
     
    Zofia Kossak oswoiwszy nieznany kraj, zakorzeniwszy się w nim, czuła się nie tylko z tą ziemią związana, ale i za nią odpowiedzialna, a wyrazem owej odpowiedzialności są podejmowane w jej utworach próby przybliżenia czytelnikowi problemów nieznanego kraju, plastycznej i sugestywnej opowieści o jego pięknie i bogactwie tradycji, o jego barwnej i dramatycznej historii – o ludziach i miejscach, które trzeba i warto oswoić.”
     
     

Oswajanie „nieznanego kraju”.
Śląsk w życiu i twórczości Zofii Kossak

okladka_oswajanie_nieznanego.png
Wydawnictwo

Muzeum Śląska Cieszyńskiego

Data wydania

2002 Cieszyn